ارزیابی خطر گیاه‌ مهاجم ‌برگ‌بیدی یک‌ساله در استان گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، ایران

2 استادیار پژوهش پژوهشکده چای، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، لاهیجان، ایران

3 استادیار پژوهش بخش تحقیقات جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، ایران

10.22092/bot.j.iran.2026.372153.1446

چکیده

این پژوهش با هدف ارزیابی خطر گیاه مهاجمبرگ‌بیدی یک‌ساله (برگ‌بیدیان) در استان گیلان انجام شد. مراحل رشد گیاه براساس مشاهدات میدانی از زمان جوانه‌زنی تا خشک‌‌شدن گیاه پایش شد، نقاط حضور گیاه‌ در رویشگاه‌های مختلف استان ثبت و نقشه پراکنش گیاه با نرم‌افزار ArcGIS تهیه گردید و نیز به ‌‌سوالات استاندارد ارزیابی خطر علف‌هرز پاسخ‌دهی شد. نتایج بازدیدهای انجام‌ شده در سال‌های 1403-1402 از مناطق مختلف استان نشان داد که این گیاه از پراکنش گسترده‌ای در باغ‌های چای، حاشیه جاده‌های روستایی و جنگلی و نیز حاشیه رودخانه‌ها در شهرستان‌های املش، لاهیجان، رشت، شفت، فومن، سیاهکل، لنگرود و رودسر برخوردار بود. نتایج ارزیابی مراحل رشد گیاه در سال 1403 نشان داد که جوانه‌زنی بذور در نیمه نخست فروردین، سبز شدن گیاهچه‌ها در نیمه دوم فروردین، شروع گل‌دهی از اواخر اردیبهشت، اوج گل‌دهی در ماه‌های خرداد تا شهریور بود و گل‌دهی تا پایان مهر ادامه داشت. توقف گل­دهی همراه با خشک شدن تدریجی بوته‌ها از ابتدای آبان شروع شد و نیمه نخست آبان، حدود 50 درصد بوته‌ها و اواخر آبان تمامی بوته‌ها خشک شدند. نمره نهایی خطر این گیاه مهاجم 1/284 ارزیابی شد و در دسته گیاهان با "خطر تهاجمی بالا" قرار گرفت. گونه C. communis توان رشد با تولیدمثل بالا و پراکنش قابل توجهی در استان گیلان دارد و به‌ عنوان یک علف‌هرز مهاجم و مسئله‌ساز در باغ‌های چای استان محسوب می‌شود. بنابراین، پایش‌های مداوم و نظام‌مند برای تشخیص زودهنگام و جلوگیری از گسترش بیشتر آن ضروری است و نتایج این پژوهش می‌تواند برای برنامه‌ریزی به ‌موقع کنترل این گیاه مهاجم کمک ‌نماید.
 

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 09 دی 1405
  • تاریخ دریافت: 28 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری: 10 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش: 14 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار: 09 دی 1405